تصاویر: چهره واقعی دشمن بهاری خود را ببینید

 

افرادی که حساسیت‌های فصل بهار به یکی از کابوسهای زندگی آنها تبدیل شده است اکنون با کمک تصویربرداری میکروسکوپ الکترونی روبشی می‌توانند چهره واقعی و زیبای دشمن خود را مشاهده کنند.

به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندی سوئیسی به نام «مارتین اوئگریل» که برای آثار خود نام «میکرودانه» را انتخاب کرده است از این شیوه تصویربرداری برای ثبت تصاویری از دانه های گرده گلها استفاده کرده است. در ادامه گزیده‌ای از این تصاویر را مشاهده می‌کنید.

تصویری از گرده گلها در همه ابعاد و اشکال
بزرگترین جرم در مرکز تصویر گرده گیاه کدو تنبل است


گرده درخت غان یکی از رایجترین عوامل ابتلای انسانها به حساسیتهای فصلی
درخت غان گرده های خود را در ماههای مارچ و می‌آزاد می‌کنند و در همین ماه‌ها است
که میزان ابتلا به حساسیت بهاری به حداکثر می‌رسد


گرده گل خطمی
برجستگی های این گرده به چسبیدن آنها به پر پرندگان کمک می‌کند


گرده گل درختان برگ نقره‌ای
لایه چسبنده این گرده‌ها به جابجایی آنها کمک می‌کند


دانه های گرده بر روی کلاله گل


گرده گل زنبق
بیش از نیمی از جمعیت انگلستان از حساسیت بهاره ناشی از تنفس این گرده در عذابند


گرده درخت توسکا


گرده گیاه کنگر


گرده گل پیستیا


گرده درخت کاج


گرده گلی که به «فراموشم مکن» شهرت دارد
این گرده یکی از ریزترین گرده های گیاهی جهان بوده و قطر آن پنج هزارم میلیمتر است

چطور بفهمیم چربی خون‌‌مان بالاست؟

 

آزمایش چربی خون، شامل اندازه گیری  کلسترول کل، کلسترول HDL (خوب)، کلسترول LDL (بد) و تری‌‌گلیسرید می‌شود

تری‌گلیسزید نوعی از چربی که در نتیجه مصرف مواد قندی بالا می‌رود.

برای اندازه‌گیری دقیق چربی‌های خون باید 9 تا 12 ساعت پیش از خون گرفتن چیزی به جز آب نخورید و ننوشید.

میزان کلسترول و تری‌گلیسرید خون معمولا به میلی‌گرم کلسترول در دسی‌لیتردر خون اندازه‌گیری می‌شود. این میزان‌های در برخی از کشورها این میزان به میلی‌مول در لیتر اندازه‌گیری می‌شود.

این جدول‌ها میزان‌های طبیعی و غیرطبیعی انواع چربی‌های خون را نشان می‌دهد.

میزان کل کلسترول ( میلی‌گرم در دسی‌لیتر)	میزان کل کلسترول ( میلی‌مول در لیتر(
زیر 200	زیر 5.2	مطلوب
200 تا 239	5.2-6.2	حد مرزی بالا
240 و بالاتر	بالای 6.2	بالا

 

کلسترول بد یا LDL(میلی‌‌گرم در دسی‌لیتر )	کلسترول بد یا LDL (میلی‌‌مول در لیتر)
زیر 70	زیر 1.8	مطلوب برای افراد در معرض خطر بسیار بالای بیماری قلبی
زیر 100	زیر 2.6	مطلوب برای افرادی در معرض خطر بیماری قلبی
100-129	2.6-3.3	نزدیک به طبیعی
130-159	3.4-4.1	حدمرزی بالا
189	4.1-4.9	بالا
190 و بالاتر	بالای 4.9	بسیار بالا

کلسترول خوب یا HDL(میلی‌گرم در دسی‌لیتر)	کلسترول خوب یا HDL (میلی‌مول در لیتر)
مردان: زیر 40 زنان: زیر 50	مردان: زیر 1 زنان: زیر 1.3	بد
50-59	1.3-1.5	بهتر
60 و بالای آن	بالای 1.5	بهترین

تری‌گلیسرید (میلی‌گرم در دسی‌لیتر)	تری‌گلیسرید (میلی‌مول در لیتر)
زیر 150	زیر 1.7	مطلوب
150-199	1.7-2.2	حد مرزی بالا
200-499	2.3-5.6	بالا
500 و بالاتر	بالای 5.6	خیلی بالا

  کلسترول خون چقدر باید باشد؟

از آنجایی که میزان کلسترول بد یا LDL بیشترین رابطه را با بروز بیماری قلبی دارد، هدف اصلی درمان‌های پایین‌‌آورنده کلسترول خون، این جزء است. اما موضوع به سادگی در جدول‌‌های‌ بالا آمده است، نیست، و میزانی  از LDL که در آن باید درمان را شروع کرد، بسته به عوامل خطرساز برای بیماری قلبی در شما فرق می‌کند.

در اغلب افراد هدف درمان کاهش میزان LDL به زیر 130 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. اما اگر شما عوامل خطرساز برای بیماری قلبی داشته باشید، ممکن است هدف از درمان رساندن LDL  به زیر 100 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است و در افراد در معرض خطر بسیار زیاد بیماری قلبی این میزان را باید به زیر 70 میلی‌گرم در دسی‌لیتر رساند.

چه کسانی را گروه پرخطر قرار می‌گیرند؟

اگر سابقه حمله قلبی داشته‌اید یا دیابت یا بیماری شریان کاروتید یا شریان‌های محیطی دارید، شما در رده "بسیار پرخطر"  قرار می‌گیرید که باید میزان LDL   شما باید به زیر 70 میلی‌گرم در دسی‌لیتر برسد.

همچنین اگر دو یا تعداد بیشتری از عوامل خطر ساز زیر را نیز داشته باشید،‌ در گروه "بسیار پرخطر" قرار می‌گیرید:

•  سیگار کشیدن.
•  فشار  خون بالا.
•  میزان پایین کلسترول خوب یا HDL.
•  سن بالاتر از 45 در مردان و سن بالاتر از 55 در زنان.
•  بالا بودن میزان لیپوپروتئین (a).

اگر کمتر از دو  عامل خطر ساز بالا را دارید،‌ بایدLDL  را به زیر 100 رساند

سير قند خون را پايين مي‌آورد

 

  پزشكان متخصص تغذيه معتقدند؛ سير براي بيماران مبتلا به مرض قند (ديابت) اثر شفابخش داشته و قند خون را مي‌كاهد.

سير همچنين اثر سمي نيكوتين حاصل از دود سيگار را برطرف مي‌كند. چنانچه معتادين به سيگار، به علت نيكوتين دچار ناراحتي‌هاي هاضمه و قلب شده باشند، با مصرف سير احساس بهبود مي‌كنند.

اگر جوشانده سير و روغن (مانند مورد قبل) را در محل دردهاي مفاصل و قولنج بمالند، درد و ناراحتي را تسكين خواهد داد.

سير خرد شده حاوي اسانس گوگردي  و بوي تندي دارد كه براي دستگاه گوارش خاصيت آنتي‌بيوتيكي (ضد ميكربي) دارد. اسانس فرار آن در تمام بدن پراكنده مي‌شود و از راه ريه و پوست دفع مي‌گردد.

سير، يك محرك پوستي است و به عنوان خلط‌آور در التهاب مخاط ريه‌ها مصرف مي‌شود.

به علت بوي نامطبوع سير بهتر است به طور كامل آن را خرد و در شير حل كنيد. اين محلول براي درمان فشار خون بالا، تصلب شرايين، ناراحتي‌هاي گوارشي، (اسهال و اتساع روده) و التهاب مخاط ريه‌ها مفيد است.

سير باعث كم كردن چربي خون؛ بخصوص كلسترول، پايين‌آورنده فشار خون بالا، محرك دستگاه ايمني بدن، ضد باكتري، قارچ و انگل‌هاي روده‌اي، ضد سرطان، خلط‌آور، ضد اسهال‌، ضد سل ريوي، ضد آماس كبد، تسكين دردهاي قلبي ‌و درمان زگيل و واريس است.

معمولا اثرات جانبي مصرف سير خفيف و غيرمتداول است، ولي با زياده‌روي در مصرف آن و در موارد خاصي مضر است.

سير تاثيري بر متابوليسم داروها ندارد، اما بيماراني كه از داروهاي ضد انعقاد خون مثل آسپرين استفاده مي‌‌كنند، بايد در مصرف سير احتياط كنند، زيرا سير مانع از انعقاد خون مي‌شود. ‌از اين‌رو افرادي كه جراحي مي‌‌كنند، بايد 7 تا 10 روز پيش از جراحي از خوردن سير خودداري كنند، زيرا  خونريزي را ‌طولاني‌‌تر مي‌‌كند.

‌گفتني است زياده‌روي در مصرف سير، موجب سردرد و ضعف بينايي مي‌شود.

سير ؛ داروي سرفه‌هاي شديد

مطالعات نشان مي دهد:

 

 مطالعات نشان داده است خوردن منظم سير باعث كاهش احتمال ابتلا به سرطان‌هاي مري، معده و روده بزرگ مي‌شود.

به گزارش مركز اطلاعات دارويي ايران سير با داشتن آنزيم‌هاي طبيعي به جذب بهتر غذا كمك مي‌كند. از طرفي به عنوان يك ضد نفخ عالي و يك ماده ضد انگل و كرم‌هاي روده‌اي شناخته شده است.

مصرف سير يكي از بهترين درمان‌ها براي سرفه‌هاي شديد است و معمولا از شربت سير براي درمان آن استفاده مي‌شود.

سير داراي تركيبات ضد باكتري و ضدقارچي است و مي‌تواند با انواع عفونت‌ها مبازه كند بدين منظور مي‌توان از آن هم به صورت استعمال خوراكي و هم موضعي براي درمان قارچ‌ها و عفونت هاي باكتريايي پوست استفاده نمود.

تحقيقات متعددي نشان مي‌دهد كه سير مي‌تواند از سيستم قلبي و عروقي محافظت نمايد زيرا مي‌تواند ميزان كلسترول و تري گليسريد در خون را كاهش داده و تجمع پلاكت‌ها را مهار كرده و ميزان فيبرينوليز را كه لخته را از بين مي‌برد، افزايش دهد.

از سير همچنين به عنوان يكي از درمان‌هاي كاهنده فشار خون ياد شده است زيرا مي‌تواند مويرگ هاي ريز را باز كرده و ريتم قلب را تنظيم كند.

مطالعات نشان داده‌اند كه خوردن منظم سير باعث كاهش احتمال ابتلا به سرطان‌هاي مري، معده و روده بزرگ مي‌شود. اين اثرات به اين علت است كه سير از تشكيل مواد سرطانزا جلوگيري مي‌نمايد.

سير حاوي تركيبات سولفورداري است كه از رشد تومورهاي سرطاني خصوصا در سينه و پوست جلوگيري مي‌نمايد. مهم‌ترين اثر جانبي سير خوراكي، ايجاد بوي بد در تنفس و بدن است.

مصرف بيش از حد سير با معده خالي باعث ناراحتي هاي گوارشي مي‌شود. همچنين گزارش‌هايي مبني بر واكنش‌هاي آلرژيك در اثر استفاده زياد سير خام وجود دارد.

تهيه سير به صورت پودر باعث مي‌شود عصاره آن به فرم خالصتر در اختيار مصرف‌كننده قرار گيرد. همچنين استفاده از سير به صورت كپسول مي‌تواند از ايجاد بوي بد در دهان جلوگيري و بلع آن را آسان‌تر كند.

سير بر متابوليسم داروها تاثيري ندارد، اما بهتر است كه از مصرف همزمان مقدار زياد آن با داروهاي ضد انعقاد اجتناب كرد. همچنين بهتر است 107 روز پيش از اعمال جراحي نيز از مصرف سير زياد خودداري شود زيرا زمان خونريزي را افزايش مي‌دهد.

مصرف مقدار كم سير در دوران شيردهي و بارداري مجاز است اما به علت تاثيري كه بر بو و طعم شير دارد برخي نوزادان را ناراحت مي‌كند بنابراين بهتر است از مصرف سير در دوران شيردهي اجتناب شود.

گفتني است سير داراي غلظت بالاي مواد سولفوردار است و ماده‌اي به نام آليسين ماده فعال سير را تشكيل مي‌دهد كه اكثر خواص سير را به آليسين نسبت مي‌دهند.

آليسين زماني در سير توليد مي‌شود كه حبه سير خورد شده يا جويده شود در اين صورت تركيب سولفور داري به نام آليين (alliin) تحت تاثير آنزيمي ‌به نام آليناز به آليسين تبديل مي‌شود. به علت اين‌كه آليناز در اثر گرما از بين مي‌رود سير پخته شده اثرات درماني كمتري دارد.

مصرف هویج سبب تقویت حافظه می شود و از مشکلات حافظه در سنین کهنسالی جلوگیری می کند.

مصرف هویج سبب تقویت حافظه می شود و از مشکلات حافظه در سنین کهنسالی جلوگیری می کند.

  پژوهشگران دانشگاه هاروارد امریکا در تحقیقات خود دریافتند افرادی که یک روز در میان به مدت 15 سال 50 میلی گرم هویج مصرف کنند در مقایسه با افراد دیگر در سنین کهنسالی حافظه بسیار قوی تری خواهند داشت.

هویج حاوی ماده کاروتین است  ، به نظر می رسد کاروتین مانع از بروز نگرانی های اکسیدانی می شود که به موازات بالارفتن سن انسان ، به سلول های مغزی آسیب می رساند.

به گفته محققان ، باید مصرف هویج را در سنین پایین تر شروع کرد یعنی قبل از آنکه روند ضعیف شدن حافظه و ذهن آغاز شود.

علاوه بر هویج، می توان با مصرف مواد غذایی نارنجی رنگ از قبیل طالبی و سیب زمینی شیرین نیز کاروتین مورد نیاز بدن را تامین کرد اما در میان میوه ها، هویج غنی ترین منبع کاروتین بشمار می رود.

 

سحر، ميوه كمتري مصرف كنيد

سحر، ميوه كمتري مصرف كنيد

  مصرف مواد غذايي شيرين با تحريك انسولين باعث كاهش قند خون و در نتيجه تشديد گرسنگي مي‌شود به همين دليل ميوه‌ها به دليل داشتن قند كمتر بايد در سحر مصرف شوند.

دكتر بيگلر، معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي ايران در گفتگو با ايسنا گفت: در هنگام افطار مصرف غذاهاي سبك و مختصر شامل گروه‌هاي غذايي شير و لبنيات، ميوه‌ و سبزي و نان و غلات توصيه مي‌شود مانند نان و پنير و سبزي كه يكي از عادات خوب غذايي مردم است. علاوه بر آن مصرف شير گرم و فرني و يا شير برنج در هنگام افطار مناسب است.

وي افزود: استفاده از سبزي و ميوه در هنگام افطار و همچنين در فاصله زماني بين افطار تا سحر به دليل اين‌كه منبع خوبي از فيبر هستند براي دستگاه گوارش بسيار مفيد است و مانع بروز يبوست مي‌شود.

بيگلر تصريح كرد: سبزي‌ها با دارا بودن مواد مغذي و آب، علاوه بر تامين ويتامين‌ها و املاح مورد نياز بدن از تشنگي فرد در طول روز جلوگيري مي‌كنند.

مصرف مواد غذايي شيرين با تحريك انسولين موجب ورود قند خون به داخل سلول‌ها و در نتيجه كاهش قند خون مي‌شوند، به اين ترتيب مصرف مواد غذايي شيرين و حاوي قندهاي ساده در وعده سحري باعث مي‌شود شخص زودتر گرسنه شود.

معاون دانشگاه علوم پزشكي ايران گفت: توصيه مي‌شود براي تامين آب مورد نياز پس از صرف افطار و تا قبل از خواب به تدريج انواع ميوه، چاي كمرنگ و ساير مايعات به ويژه آب براي جبران كم آبي بدن نوشيده شود.

همه چيز درباره خرما

 

  خرما ميوه‌اي است بسيار مقوي كه حاوي مواد معدني زيادي همچون پتاسيم، روي، منگنز، آهن و ويتامين‌هايA ،B وE است و اين روزها به دليل فرا رسيدن ايام روزه‌داري، از طرفداران بيشتري برخوردار است و اغلب روزه‌داران روزه خود را با اين ميوه بهشتي افطار مي‌كنند.

دكتر احمدرضا درستي، متخصص تغذيه و رئيس دانشكده و انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي كشور در تعريف اين ميوه شيرين مي‌گويد: در 100 گرم خرما 125 كيلو كالري موجود است و اين در حالي است كه در هر 100‌گرم قند، 400 كيلو انرژي موجود است و اين بدين معني است كه مقدار انرژي ناشي از خوردن خرما از قند ساده بسيار كمتر است و بسيار كمتر از قند، افراد را دچار چاقي و اضافه وزن مي‌كند. به عنوان مثال در 100 گرم قند و شكر معمولي 9/99 درصد خالص آن انرژي‌زا مي‌شود؛ در حالي كه در 100 گرم خرما حدود 30 درصد قند موجود است و بقيه آن، حاوي مواد ديگري است كه از جمله اين مواد مختلف، پروتئين است.

به گفته وي، 100 گرم خرما حاوي 5/1 درصد پروتئين گياهي از جنس مرغوب مي‌باشد. اين متخصص تغذيه با اشاره به اين كه در خرما، مقداري نيز فيبر غذايي موجود است، اظهار مي‌كند: فيبر موجود در خرما براي سلامت دستگاه گوارش و تغذيه بسيار مناسب است، علاوه بر آن كارتنوئيد يا مواد رنگي در خرماست كه پيش‌ساز ويتامينA و آنتي‌اكسيدان محسوب مي‌شود كه جلوي ضايعات و سرطاني شدن سلول‌ها را مي‌گيرد.

دكتر درستي يادآور مي‌شود: خرما علاوه بر نكات گفته شده، مقدار قابل توجهي فولات و يا همان اسيدفوليك به بدن مي‌رساند كه جهت خون‌رساني براي بدن لازم است و زنان هنگام بارداري مجبور مي‌شوند علاوه بر دريافت فولات از طريق غذا، قرص آن را نيز مصرف كنند.

فولات به عنوان ماده خونساز در خرما موجود است؛ هرچند كه مقدار آهن خرما آنچنان زياد نيست، به همين جهت براي خونسازي بدن احتياج به 3 ماده مغذي فولات، آهن و ويتامين12 B دارد كه در غذاهاي حيواني يافت مي‌شوند. پس براي اين منظور بايستي از غذاهاي متنوع استفاده كرد.

اين متخصص تغذيه يادآور مي‌شود: ويتامينC يكي ديگر از مواد مغذي خرماست كه اين ويتامين براي جلوگيري از بيماري‌هاي خطرناك خونريزي‌دهنده يا همان اسكوربوت لازم است و بايد بدن هر فرد در طول روز، 60 ميلي‌گرم ويتامينC دريافت كند كه تقريبا در هر 100 گرم خرما 14‌گرم ويتامينC موجود است.

وي درخصوص پتاسيم موجود در خرما خاطرنشان مي‌كند: پتاسيم در اين ميوه به ميزان قابل توجهي موجود است كه براي جلوگيري از پرفشاري خون و براي كار صحيح عضلات و اعصاب ضروري است كه به هم خوردن آن در بدن، بسيار خطرناك است. علاوه بر آن، خرما حاوي ميزان قابل‌توجهي منيزيم است كه براي اعصاب و عضلات ضروري است.

پوست مرغ را بكنيم يا نه؟!

 

جام جم آنلاين: براي پخت گوشت مرغ چطور و چگونه عمل مي‌كنيد؟ آيا پوست مرغ را جدا مي‌كنيد و سپس آن را مي‌پزيد يا اين كه پس از پخت با پوست، هنگام سرو غذا، پوستش را دور مي‌ريزيد؟شايد هم پوست آن را نيز چاشني غذايتان كرده و آن را ميل مي‌كنيد؟ به نظر شما كدام روش صحيح است؟

دكتر مجيد حاجي‌فرجي، متخصص تغذيه و رژيم درماني و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در اين باره مي‌گويد: طبعا توصيه‌ها بر اين است كه در طبخ، پوست مرغ مصرف نشود، چرا كه از نظر تغذيه‌اي، پوست داراي چربي بالايي است و اسيد چرب اشباع و كلسترول بالايي دارد، به همين جهت ميزان كالري بيشتري را نيز ايجاد مي‌كند. از سويي تصور عامه بر اين است كه تركيباتي در پوست مرغ انباشته است كه منجر به بيماري‌ها مي‌شود و اختلالات هورموني در زنان و دختران را پديد مي‌آورد و مساله ديگر، اختلالات سرطاني است كه در درازمدت ايجاد مي‌شود؛ ولي نگراني متخصصان تغذيه بيشتر بر آنتي‌بيوتيك‌هايي است كه به صورت مكمل به جوجه‌هاي در حال رشد تزريق يا خورانده مي‌شود و در پوست آنها ذخيره مي‌شود؛ چراكه اين داروها به صورت منظم جهت سالم نگه داشتن آنها، به جوجه‌ها داده مي‌شود.

اين متخصص تغذيه در ادامه اظهار مي‌كند: گاه مشاهده شده است كه ترس عامه مردم از وجود هورمون در بدن مرغ و جوجه‌ها بيشتر از وجود آنتي‌بيوتيك‌هاست؛ چراكه آنها مي‌دانند اين هورمون‌ها باعث رويش موهاي زايد در بدن زنان و دختران مي‌شوند؛ ولي قابل ذكر است كه مرغداري‌ها براي رشد جوجه‌ها به جهت مقرون به صرفه نبودنش، از هورمون استفاده نمي‌كنند و همان طور كه گفته شد از داروهاي آنتي‌بيوتيك استفاده مي‌كنند.

باربيكيو و خطرات آن

در هر 100 گرم گوشت مرغ با پوست، چيزي حدود 16 الي 17 گرم چربي وجود دارد كه اگر آن را با مقدار كالري كه براي هر گرم چربي است محاسبه كنيم، حدود 150 تا 155 كيلوكالري در 100 گرم گوشت به ما چربي مي‌دهد كه اين طبعا حدود 100 تا 120 گرم كلسترول و 5 گرم چربي اشباع دارد، حال اگر اين ران يا بال را از چربي (پوستش)‌ جدا كنيم اين مقدار چربي به 2/2 گرم چربي در 100 گرم تغيير مي‌كند.

دكتر حاجي فرجي با اشاره به اين مطلب درخصوص نحوه پخت گوشت به وسيله باربيكيو اظهار مي‌كند: در اين روش پوست گوشت به صورت خشك درآمده كه بسياري مايل به خوردن آن هستند غافل از اين كه اين پوست خشك شده (مرغ يا ماهي)‌ حدود 46 گرم چربي دارد كه اگر محاسبه شود 415 كيلوكالري فقط از پوست خشك و كبابي به دست مي‌آيد.

اين عضو هيات علمي مي‌گويد: ولي مساله‌اي كه در طبخ گوشت‌ها در باربيكيو نگران‌كننده است تماس مستقيم گوشت با حرارت، زغال و مواد سوزاننده‌اي است كه به كار مي‌رود كه خود داراي مواد سمي است و به گوشت منتقل مي‌شود كه در طول زمان احتمال بروز سرطان را زياد مي‌كند، پس بهتر است هنگام باربيكيو كردن گوشت، حتي‌المقدور آن را از پوستش جدا نكرده و پس از پخت كامل، گوشت را جهت كاهش خطر، از پوستش جدا كنيم.

از آنجا كه در سوخاري كردن نيز بايستي گوشت در روغن غوطه‌ور شود، باز همان عواقب و خطر بروز سرطان، گسترش پيدا مي‌كند، پس مي‌توان روش بخارپز يا آب‌پز نمودن گوشت را به عنوان كم‌خطرترين راه پخت ذكر كرد.

آموزش ديابتي‌ها براي روزه‌داري ضروري است

 

آموزش -50 درصد افراد ديابتي از بيماري خطرناك خود بي‌اطلاع هستند بنابراين توانمندسازي بيماران در كنترل و پايش قند خون و جلب مشاركت فعال آنان در درمان ديابت، جز از طريق آموزش دست يافتني نيست.

ديابت از جمله بيماري‌هايي است كه خود بيمار مهم‌ترين نقش را در كنترل آن دارد و به اين منظور بيماران ديابتي كه تمايل به روزه داري دارند بايد به‌طور كامل نسبت به خطرات مرتبط با آن آگاهي داشته باشند و براي اينكه بتوانند روزه ايمن تري بگيرند به‌طور دقيق آموزش ديده و دستورات كادر درماني را رعايت كنند.

دكتر اسدالله رجب، رئيس انجمن علمي ديابت ايران ضمن تاكيد بر ضرورت آموزش بيماران ديابتي كه قصد روزه داري در ماه مبارك رمضان را دارند، خاطرنشان‌كرد: اين سؤالي است كه بيماران همواره مطرح مي‌كنند و بايد در اين خصوص آموزش ببينند.

رئيس انجمن علمي ديابت ايران به دستگاه كنترل قند خون براي ديابتي‌ها اشاره كرد وبه مهر گفت: افراد ديابتي كه قصد روزه داري دارند حتما بايد دستگاه كنترل قند خون در منزل داشته باشند و نسبت به كنترل قند خون خود در طول روز اقدام كنند.

بدون ترديد توجه جدي به هولوگرام وزارت بهداشت، خدمات بيمه مسئوليت و چك كردن دستگاه پيش از آغاز ماه مبارك از يك سو و توجه به آموزش‌هاي اوليه و توصيه‌هاي پزشك معالج از سوي ديگر مي‌تواند موجبات امنيت و آرامش روحي بيماران و خانواده آنان را فراهم كند.

همچنين دكتر رضا اسماعيلي، ديابتولوژيست و مسئول آموزش خانه سلامت و ديابت، خواستار توجه بيماران به رعايت اصول تغذيه صحيح در ماه مبارك رمضان شد و گفت: آموزش پيش شرط موفقيت در كنترل ديابت و پيشگيري از عوارض آن است و حضور در اين دوره‌هاي آموزشي در آستانه ماه مبارك رمضان پاسخ به نخستين نياز ديابتي‌ها براي بهره مندي از بركات اين ماه پرفيض است.

بيش از 5/5 ميليون نفر از جمعيت كشور به ديابت مبتلا هستند، حفظ مقدار قند خون در حد طبيعي (140- 60 ميلي‌گرم درصد) و پيشگيري از عوارض ديررس ديابت، هدف درمان ديابت است.

افراد ديابتي كه از آموزش‌هاي لازم برخوردار شده‌اند به خوبي قادرند تشخيص دهند كه آيا مي‌توانند روزه بگيرند يا خير؛ زيرا اين افراد طي آموزش‌هاي خود دريافته‌اند كه به كدام گروه از ديابتي‌ها تعلق دارند و در مورد شرايط روزه‌داري در هر گروه حتماً با پزشك خود مشورت مي‌كنند.

افراد تحت درمان با انسولين

از آنجا كه اين افراد به‌دنبال تزريق انسولين، به دفعات نيز بايد غذا ميل كنند، بنابراين توصيه نمي‌شود روزه بگيرند. درصورت تمايل زياد به روزه‌داري، با توجه به شرايط زير، اين افراد در موارد خاص و آن هم تحت نظر پزشك معالج خود مي‌توانند روزه بگيرند. مانند نداشتن نوسانات شديد قند خون و نيز عوارض پيشرفته ديابت (عوارض چشمي، كليوي، عصبي و قلبي- عروقي).

افراد تحت درمان با داروهاي خوراكي (قرص)

لازم است اين افراد با پزشك معالج خود مشورت كنند. به‌طور كلي براي افرادي كه توانسته‌اند قند خون خود را به‌طور دائمي در حد طبيعي حفظ و كنترل كنند با حفظ شرايط زير، از نظر پزشكي روزه‌داري بلامانع است.

افرادي كه بدون دارو قند خون خود را كنترل مي‌كنند

آنها با مشورت پزشك معالج خود مي‌توانند روزه بگيرند. علاوه بر اين، بايد مقدار غذاي افطار خود را نيز به 2 تا 3 وعده تقسيم و هنگام افطار، از خوردن همه مواد غذايي در يك زمان، جداً خودداري كنند.

در هر حال، نبايد فراموش كنيد كه طي روزه‌داري مقدار كالري دريافتي روزانه بايد به دو سوم مقدار معمول كاهش يابد يعني: «يك سوم كمتر از حد معمول، غذا ميل شود».

كارشناسان اعتقاد دارند افرادي كه قادر به كنترل قند خون خود در حد طبيعي هستند، با داروهاي خوراكي يعني قرص، با رعايت شرايط خاص و اندازه‌گيري بموقع قند خون‌شان، مي‌توانند با سلامت و اطمينان كافي در اين فريضه الهي شركت كنند.

بنابراين، شايد بتوان گفت: اولين قدم براي فرد ديابتي كه مي‌خواهد در فريضه روزه همگام سايرين باشد، اين است كه تجهيزات لازم براي اندازه‌گيري قند خون، يا حداقل ادرار را در منزل داشته باشد.

بدون پايش مداوم قند خون، يا تخمين آن از طريق آزمايش ادرار، نمي‌توان از ايمن بودن روزه‌داري اطمينان كافي داشت.به گفته متخصصان، ميزان قند خون بيماران ديابتي روزه‌دار بايد قبل از سحر حداكثر 120 ميلي گرم درصد، 2ساعت بعد از سحر حداكثر 160 ميلي گرم درصد، بين ساعت يك تا 3 بعدازظهر حداقل 70 ميلي گرم درصد، قبل از افطار حداكثر 120 ميلي گرم درصد و 2ساعت بعد از افطار ‌حداكثر 160 ميلي گرم درصد باشد.پزشكان توصيه مي‌كنند بيماران روزه‌دار در هنگام افطار، قبل از خوردن هر غذايي، قرص خود را ميل كنند و پس از گذشت مدتي، غذا خوردن را آغاز كنند.

اما قضيه در مورد بيماران تحت درمان با انسولين فرق مي‌كند. استفاده از اين دارو با احتمال بالاي افت قند خون همراه است، بنابراين لازم است اين بيماران در فواصل نزديك به‌هم غذا ميل كنند، به همين دليل، روزه‌داري به هيچ عنوان براي آنها توصيه نمي‌شود.

ضمن اينكه بيماران انسوليني، معمولا نمي‌توانند نوبت تزريق خود را، مگر در موارد خاص و زير نظر مستقيم پزشك معالج، حذف يا جابه‌جا كنند. به همين دليل توصيه تمامي پزشكان و متخصصان به اين بيماران اين است كه روزه نگيرند.

ارتقاي سلامت جسماني كه از پيامد‌هاي روزه داري است، درصورتي حاصل مي‌شود كه فرد روزه دار شرايط جسماني روزه گرفتن را داشته باشد و اصول صحيح روزه داري را رعايت كند. در بيماران ديابتي روزه مي‌تواند با عوارضي از قبيل كاهش قند خون، افزايش قند خون، كم آبي و حتي كماي ديابتي همراه شود. بنابراين بيماران ديابتي بايد شرايط روزه داري را داشته باشند.

روزه داري در چه بيماراني ممنوع است؟

1- بيماران ديابتي كه بيماري آنها كنترل شده نيست.
2- بيماران ديابتي كه به رژيم دارويي خود عمل نمي‌كنند.
3- بيماراني كه سابقه كماي ديابتي DKA دارند.
4- بيماران مبتلابه ديابت كه باردار مي‌شوند و بيماراني كه در بارداري دچار ديابت مي‌شوند.
5- بيماران ديابتي كه به‌طور همزمان دچار عفونت در جايي از بدن هستند.
6- بيماراني كه علاوه بر ديابت، دچار بيماري يا عارضه جدي ديگري مثل فشار خون كنترل نشده يا بيماري قلبي هستند.
7- بيماران ديابتي مسني كه اختلال تمركز و حواس دارند.

مراقبت‌هاي روزه داري در هر فرد منحصر به اوست و بر حسب فرد فرق مي‌كند.
 اگر قند خون 2 ساعت بعد از افطار بيش از 250 باشد، روزه دار بايد مقدار شام مصرفي خود را در روز بعد 20 درصد كاهش دهد؛ اگر قند خون طي روزه داري كمتر از 60 يا بيشتر از 300 باشد، فرد روزه دار بايد روزه را افطار كند.

غذاي افطار در بيمار ديابتي بايد به چند وعده تقسيم شود؛ زيرا مصرف مواد غذايي به‌صورت وعده كامل با افزايش قند همراه خواهد بود.

كربوهيدرات‌هاي ساده براي افطار و كربوهيدرات‌هاي پيچيده براي سحر انتخاب
مناسب تري است. مصرف مايعات كافي (حداقل 2 ليتر) در زمان غيرناشتايي از بروز كم آبي جلوگيري مي‌كند.

گفتني است، دوره‌هاي آموزشي مركز ديابت و سلامت به‌صورت روزانه تا نيمه اول ماه مبارك رمضان جهت استفاده رايگان بيماران تشكيل مي‌شود.

بيماري‌هاي قلبي

مطالعات نشان داده روزه‌داري مي‌تواند با كم كردن عوامل خطر، به پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي كمك كند. دكتر مظهري، درباره اثر روزه گفت: «در طول ماه مبارك رمضان، سطح هموسيستئين خون به مقدار قابل ملاحظه‌اي كاهش مي‌يابد و اين اثر در كنار كاهش ميزان چربي‌هاي خون و حتي تعديل وزن بدن، مي‌تواند باعث كنترل بيماري‌هاي قلبي- عروقي شود.»

اما درباره افرادي كه كارشان از اين مرحله گذشته و به اين بيماري‌ها مبتلا شده‌اند، چون بايد داروهاي خود را رأس ساعت مشخصي مصرف كنند، اغلب اجازه روزه گرفتن به آنها داده نمي‌شود.

افت سطح داروهاي قلبي، باعث عوارض جبران‌ناپذيري نظير بزرگ شدن قلب و حتي سكته و حملات قلبي مي‌شود. ضمن اينكه به‌دليل حساسيت اين بيماران به انواع استرس‌ها، حتي احساس گرسنگي برايشان مناسب نيست.

وقتي ديابت، روزه‌داري را تلخ مي‌كند

كدام بيماران ديابتي مي‌توانند روزه بگيرند؟

 

  در ماه مبارك رمضان، براي بسياري از بيماران «ديابتي» اين سوال پيش مي‌آيد كه بالاخره با داشتن چنين بيماري‌اي تاب و توان روزه و روزه‌داري را خواهند داشت يا خير و آيا با گرفتن روزه خطري متوجه سلامت آنها نخواهد بود.

دكتر فريد فتاحي، فوق‌تخصص غدد و متخصص داخلي دراين‌باره به جام‌جم مي‌گويد: روزه‌داري براي ديابتي‌هاي نوع دوم خوب است بخصوص اين‌كه سه‌چهارم ديابتي‌ها از فعاليت بدني كم و وزن اضافه رنج مي‌برند و مشكلشان زندگي شهري و ماشيني است كه همه اين عوامل دست به دست هم داده تا ميزان قند خونشان بالا برود.

وي مي‌افزايد: اگر اين دسته از بيماران بتوانند در طول ماه رمضان روزه‌داري كنند و ميزان قندشان فاصله افطار تا سحر، در حد كنترل شده باشد، روزه گرفتن براي سلامت جسمي و روحي آنها، مفيد هم هست.

به همين دليل مي‌توان گفت؛ سه‌چهارم بيماران ديابتي، مشكلي براي روزه‌داري در اين ايام را نخواهند داشت و مي‌توانند قرص‌هاي خود را به هنگام سحر و افطار ميل كنند.

به گفته دكتر فتاحي از آنجا كه هنگام افطار، مصرف غذايي افراد، بيشتر از وعده سحر است و در ساعات بيشتري غيرروزه هستند، بهتر است قرص‌ها با افطار صرف شود، چون اگر قرص هنگام سحر خورده شود، احتمال اين‌كه در طول ساعات روزه‌داري، قند خون آنها پايين بيفتد و توان روزه‌داري را از دست بدهند، بسيار زياد است.

آنهايي كه نمي‌توانند روزه بگيرند

«گاهي اوقات كه بيماري ديابتي‌هاي نوع دوم، شديد، طولاني و به همراه عوارض قلبي و عروقي است، روزه‌داري مشكل خواهد بود و بايد پزشك معالج درخصوص روزه‌داري اين دسته از بيماران تعيين تكليف كند.»

اين پزشك متخصص داخلي با اشاره به اين مطلب عنوان مي‌كند: بيماراني كه دچار نوع يك ديابت هستند نيز، براي گرفتن روزه، با سختي‌هاي فراواني مواجه مي‌شوند و كار آنها بسيار سخت مي‌شود، بنابراين به آنها توصيه مي‌شود در ماه‌هاي قبل از ماه مبارك، يك نوبت به طور امتحاني و تحت كنترل پزشك و خانواده، روزه‌ بگيرند و اگر مشكلي برايشان پيش نيامد، اقدام به روزه‌داري كنند، چرا كه اين دسته از بيماران ديابتي بايستي انسولين بيشتري را كه صبح تزريق مي‌كردند هنگام افطار تزريق كنند تا قند خونشان در طول روزه‌داري، افت نداشته باشد.

ولي آنچه مهم است اين است كه براي اين دسته از بيماران ديابتي (نوع يك)‌، هيچ‌گونه اجباري از نظر شرعي و پزشكي وجود ندارد و نظر پزشك معالج در اين‌باره بسيار شرط است، چراكه هر فرد ديابتي، وضعيتش با بيمار ديگر فرق دارد و مي‌توان گفت به تعداد افراد ديابتي، مدل ديابت وجود دارد كه از فردي با فردي ديگر متفاوت است.

روزه‌داري و قند خون بالا

افرادي كه روزانه از واحد انسولين بيشتري استفاده مي‌كنند، بيشتر دچار عوارض مي‌شوند به همين جهت اگر قند خون آنها كنترل شده نيست، نخواهند توانست روزه بگيرند. دكتر فتاحي با اشاره به اين موضوع، خاطرنشان مي‌كند: چراكه روزه گرفتن نيز نوعي «استرس» براي بدن آنها تلقي مي‌شود و بنابراين با روزه داشتن، قند خون آنها افزايش پيدا مي‌كند و حتي ممكن است آنها را به «كما» بكشاند.

وقتي دچار افت قند خون شده‌ايد

بيماران ديابتي بايد توجه داشته باشند كه وقتي دچار افت قندخون شدند به جاي مصرف شربت آب قند، از مواد غذايي كه داراي فيبر هستند، استفاده كنند، به عنوان مثال نان و پنير يا ميوه‌هايي همچون گلابي و هلو، مي‌تواند كارسازتر باشد، چون هنگام نوشيدن قند آب، ممكن است قندخون تا حدود زيادي بالا رود اين فوق تخصص غدد با اشاره به اين مطلب، علايم افت قندخون شديد را عرق زياد، اختلال در هوشياري و كما ذكر مي‌كند.

ديابتي‌ها در افطار، ميوه را فراموش نكنند

اين پزشك فوق تخصص اظهار مي‌كند: بهتر است افراد ديابتي هنگام افطار از خوردن و نوشيدن مواد غذايي بسيار شيرين همچون زولبيا و باميه پرهيز كنند و به جاي آن، مصرف ميوه‌هاي فيبردار را بالا ببرند تا بدين طريق از جذب قند اضافه و يبوست جلوگيري به عمل‌ آيد، وي در پايان تصريح مي‌كند: روزه‌داري در نوع يك بسيار خطرناك است و ممكن است فرد را دچار عوارض غيرقابل جبراني كند، بنابراين در اين‌گونه بيماران، مشورت با پزشك متخصص نبايد فراموش شود.

بخور نخورهاي ماه رمضان

 

  بدن انسان براي حفظ سلامتي خود همواره مقداري چربي به عنوان ذخيره انرژي در نقاط مختلف ذخيره مي‌كند و اگر اين چربي‌ها به مدت طولاني، در بدن باقي بمانند مي‌توانند به شكل فشرده درآمده و احتمال مورد استفاده قرار گرفتن چربي‌ها در بدن، كمتر شود.

بنابراين روزه‌داري حتي در كساني كه لاغر يا داراي وزن طبيعي هستند، به بدن اين فرصت را مي‌دهد تا بدن آنها اين چربي‌هاي زمانمند را بسوزاند و پس از پايان دوره روزه‌داري، به جاي آنها چربي تازه جايگزين شود.همچنين اين ماه براي افرادي كه چربي بيش از حدي را در بدن خود ذخيره دارند نيز فرصت مغتنمي فراهم مي‌شود تا مقداري از آنها را براي توليد انرژي به مصرف برسانند و از اضافه وزن خود بكاهند.

دكتر احمدرضا درستي، متخصص تغذيه در گفتگو با «جام‌جم»، درخصوص چند و چون و بخور و نخورهاي ماه مبارك رمضان مي‌گويد: بسياري از افراد با فرارسيدن ماه رمضان، سوالات فراواني در خصوص نحوه تناول غذا در وعده‌هاي سحر و افطار برايشان پيش مي‌آيد كه با حرف‌هاي ضد و نقيضي كه از اطراف به گوششان مي‌رسد، سرگردان مي‌مانند كه بالاخره چطور و چگونه بايد روزه خود را افطار كنند و در سحرگاه بايستي چه غذاهايي را صرف كنند.

وي با اعلام اين موضوع در ادامه يادآور مي‌شود: بهتر است در وعده سحر، غذا همچون نان، پنير، طالبي و... سبك و حتي‌الامكان كم‌چرب باشد، ولي بايد خاطرنشان كرد كه خوردن غذاهاي حاضري براي كودكان خوب نيست و نمي‌تواند انرژي آنها را تامين كند. پس بهتر است در وعده سحر آنها غذاهاي كم چربي همچون برنج و خورش نيز جاي گيرد.

اين متخصص تغذيه عنوان مي‌كند: غذاهاي پرچرب مي‌توانند در طول روز باعث تشنگي افراد شوند. به همين دليل خوردن «كله‌پاچه و بيفتك‌هاي چرب» اصولا توصيه نمي‌شوند و لازم است كه به جاي اين نوع غذاها، در وعده سحر از سبزيجات و ماست استفاده شود تا زمان گرسنگي فرد به اين وسيله به تعويق بيفتد.

چگونه روزه خود را افطار كنيم؟

آش و سوپ رقيق و حليمي كه در آنها از مقدار كمي سرخ‌كردني استفاده شده باشد، بهترين غذا هنگام افطار است. دكتر درستي با اشاره به اين مطلب اظهار مي‌كند: بهتر است روزه‌داران پس از صرف آب جوش و خرما، شير گرم، مقداري نان به همراه پنير و سبزي را فراموش نكنند.

وي در خصوص روزه‌داري در ماه‌هاي تابستان مي‌افزايد: به دليل آن كه در ساعات 20 تا 30/20، اذان مغرب داده مي‌شود، شايسته است روزه‌داران عزيز بلافاصله پس از صرف افطار سبك، اقدام به صرف شام خود كه حاوي برنج، خورش، سالاد و ماست است، كنند و تا هنگام خواب از نوشيدن 2 ليوان چاي، يك ليوان شير، 2عدد بيسكويت و شيريني كم‌شيرين، خرما و ميوه دريغ نكنند.

دكتر درستي در ادامه ابراز مي‌كند: روزه‌داران بايستي توجه داشته باشند كه نحوه صرف اين گونه افطار در فصول سرد تغيير مي‌كند و روزه‌داران پس از صرف افطار سبك (نان، پنير، سبزي و...) در ساعات بين 17 تا 18، بايستي در ساعات بين 20 تا 30/2 اقدام به صرف وعده شام كنند.

روزه‌داري در كودكان

وي متذكر مي‌شود: در ايام روزه‌داري بايد به تغذيه كودكان مابين 9تا12سال و نوجوانان بين 13تا18‌‌سال توجه خاصي شود؛ چراكه دريافت ناكافي مواد غذايي مي‌تواند به رشد و نمو آنها، لطمات جبران‌ناپذيري وارد كند.

نوجواناني كه دچار وقفه در رشد يا نمو شود، گاها با كوتاه ماندن قد، لاغري يا چاقي بيمارگونه مواجه مي‌شوند؛ ولي متاسفانه اختلالاتي كه در اثر وقفه نمو در ساختمان دستگاه‌هاي بدني آنها اتفاق مي‌افتد، عموما مبتلا به ضعف و دردهاي بدني (بويژه سردردهاي مزمن)‌، بيماري‌هاي زنان، سقط و زايمان زودرس، مرده‌زايي، خونريزي‌هاي غيرطبيعي و... مي‌شوند، لذا ساده‌انديشي و بي‌توجهي به وضع تغذيه كودكان و خردسالان به هيچ وجه جايز نيست.

دكتر درستي خاطرنشان مي‌كند: بنابراين به دختران 9 تا 12 ساله و همچنين نوجواناني كه حتي در معرض كمترين خطر سوءتغذيه قرار دارند و به تمام بيماران و حتي افراد بظاهر سالمي كه روزه‌داري منجر به علائم شديد بدني از جمله ضعف فراوان در آنها مي‌شود، توصيه مي‌شود با مشورت با متخصص تغذيه و متخصصان بيماري‌ها اقدام به روزه‌داري كنند.

آشنايي با خواص سركه سيب

 

خواص‌خوراکی‌ها- خيلي‌ها كه به دنبال رژيم‌هاي لاغري هستند معتقدند سركه سيب به سوزاندن چربي‌ها در بدن كمك مي‌كند.

به گفته پزشكان سركه ‎‎‎سيب‎‎ عصاره طبيعي‎ سيب است‎ كه مواد سمي‎ و زايد بدن‎ را از بين‎ مي‌برد. برخي از متخصصان معتقدند مصرف سركه سيب به همراه آب گوجه‌فرنگي يا هويج خواص آن را افزايش مي‌دهد.

سركه‎ سيب ‎موجب كاهش‎ زگيل‎ و خال‌هاي‎ پوستـي‎مي‌شود و از سويي ديگر در رفع ‎ ترك‎‌هاي‎ پاشنه‎ پا و دست موثر است. همچنين‎توصيه مي‌شود كه براي درمان‎ خارش‎ پوست‎ سر، خشكي‎ مـوهـا و شوره‎ سر نيز از سركه سيب استفاده شود.

‎هرچند سركه‎‎ سيب‎  خاصيت اسيدي دارد اما موجب تقويت‎ دستگاه گوارش‎‎ وكاهـش ناراحتي‎‎كليه‎‎ و مثانه مي شود. حتي نوشيدن سركه سيب براي‎‎‎ رفع‎ سنگ صفرا، بـهبـود آرتـروز و جلوگيري‎‎ از خونريزي بينـي‎ توصيه مي‌شود.

سركه سيب‎ طبـيعـي‎‎ يـكـي از بهترين‎‎‎ عوامل‎ سالم‎ و شاداب‎ نگهداشتن بدن است و بهتر است به همراه آب و مقداري عسل مصرف شود

از سركه چه مي‌دانيد؟

	موادغذائی- سركه عمل گوارش را آسان‌تر و قند خون راكنترل مي‌كند. سركه از بسياري جهات مي‌تواند سلامت عمومي بدن را تامين كند. اين ماده داراي اسيد استيك بالايي است و اين نوع اسيد مانند ديگر اسيدها،مي‌تواند به افزايش جذب مواد معدني مهم موجود در غذا كمك كنند. از ميان سركه‌ها مي توان سركه سيب را نام برد كه داراي خواص فراواني است. از اين سركه مي‌توان به اندازه يك قاشق چايخوري در يك ليوان آب، قبل و يا همراه غذا براي جذب بهتر مواد معدني موجود در غذا استفاده كرد. سركه سيب در جذب بهتر كلسيم مخصوصا براي خانم‌هايي كه به سختي كلسيم جذب مي‌كنند موثر است و باعث مي‌شود به پوكي استخوان دچار نشوند. البته در رژيم‌هاي غذايي كلسيم، مقدار فراواني شير وجود دارد ولي برخي افراد هستند كه لاكتوز را نمي توانند تحمل كنند بنابراين قند موجود در آن را نيز نمي توانند هضم كنند. پس براي جذب بهتر كلسيم بايد به دنبال راه حلي باشند و سركه مي تواند پاسخ خوبي براي آنان باشد. سركه به كنترل قند خون كمك شاياني مي‌كند و مي‌تواند برخي آنزيم‌هاي گوارشي كه كربوهيدرات‌هاي غذا را به قند تبديل  مي‌كنند غير فعال و عمل جذب غذا در خون را آهسته كند.  بدين ترتيب فرد مبتلا فرصت بيشتري خواهد داشت تا قند را از خون خود بيرون بكشد و به اين صورت از افزايش زياد قند در خون جلوگيري مي‌شود. از ديگر فوايد سركه آن است كه مي تواند جانشين چربي‌ها و سديم غيرسالم شود و یا براي ضد عفوني ميوه و سبزيجات استفاده کنید.

استخوان

چه كنيم تا پوكي استخوان نگيريم

جام جم آنلاين: با افزايش سن، ضعف ، شكستگي استخوان ، خميدگي پشت و كوتاه شدن قد ايجاد مي‌شود كه اغلب كارشناسان از اين علائم به عنوان نشانه‌هاي پيري ياد مي‌كنند ، اما اين علائم در واقع نشانه‌هاي يك بيمار «پوكي استخوان» (استئوپروز) است.

مهران ستاره، جراح و متخصص ارتوپدي كه پوكي استخوان را به دليل عدم وجود درد و هرگونه علائم هشداردهنده‌، قاتل خاموش مي‌نامد، اين عارضه را كاهش تراكم استخوان تعريف كرده و اظهار مي‌كند: افزايش سن، عدم تحرك، يائسگي، رژيم غذايي فاقد پروتئين و كلسيم، مصرف برخي داروها، عدم تماس با نور خورشيد بويژه در مناطق سردسير و نيز زمينه‌هاي ارثي و عوامل ژنتيكي، از جمله عوامل موثر در پيشرفت و تسريع كاهش تراكم استخوان است.

ژيلا اميني، فيزيوتراپ هم داروهاي ضد انعقاد خون نظير هپارين، ضدتشنج مثل فنتوئين، داروهاي ادرارآور، مصرف طولاني مدت مسكن‌ها، اختلالات هورموني نظير كم‌كاري و پركاري تيروئيد و ابتلا به ديابت را در بروز پوكي استخوان موثر مي‌داند.

ستار غانمي‌فرد كه پژوهش‌هايي در خصوص تغذيه دانش‌آموزان و دانشجويان داشته، كمبود كلسيم را يكي از اصلي‌ترين عوامل ابتلا به پوكي استخوان مي‌داند و مي‌گويد: كاهش استروژن، مصرف سيگار و الكل و برخي بيماري‌ها نيز در كاهش توده استخواني موثر است.

منابع كلسيم

غانمي‌فرد، شير كم‌چرب، ماست بدون چربي، پنير، دانه خردل، كلم پيچ، كنسرو ماهي آزاد با استخوان و نيز ساردين با استخوان، گل‌كلم، برگ كلم و برگ شلغم را از جمله منابع غذايي غني از كلسيم دانسته و اضافه مي‌كند: انواع مواد خوراكي نظير سيب زميني، كدو، نخود، صيفي‌جات و ريشه بعضي از اين مواد نيز منبع مناسبي براي تامين كلسيم هستند.

اين پژوهشگر تغذيه با ذكر اين مطلب كه حبوبات نيز منبع خوبي براي كلسيم هستند، اظهار مي‌كند: مقدار كلسيم جذب شده از حبوبات به خاطر اسيد فيتيك موجود در آنها كم است. غانمي‌فرد، لبنيات پرچرب مانند خامه و پنير چرب را حاوي كلسيم كمتري مي‌داند و توصيه مي‌كند: از خوردن غذاهاي پرچرب پرهيز شود؛ چرا كه وجود چربي در غذا باعث تركيب آن با كلسيم در روده‌ها و ايجاد تركيبات نامحلول كلسيم مي‌شود كه اين ماده معدني را غيرقابل جذب مي‌كند.

تشخيص بيماري

طبق پيش‌بيني سازمان بهداشت جهاني، اين بيماري در سراسر دنيا در حال افزايش است، اين در حالي است كه تا 20 سال گذشته به دليل نبود راهي براي اندازه‌گيري تراكم استخوان و درمان بيماري، وجود آن ناديده گرفته مي‌شد؛ اما امروزه از طريق دانسيتومتري ميزان تراكم استخوان قابل اندازه‌گيري است. اميني با اشاره به اين‌كه مچ دست، ران و مهره‌هاي پشتي، شايع‌ترين مناطق درگير پوكي استخوان هستند، تصريح مي‌كند: اين بيماري اغلب به طور تصادفي در عكسبرداري با اشعهX ، ايجاد شكستگي در طول يك تصادف يا درد پشت در اثر ايستادن طولاني مدت، خود را نشان مي‌دهد. غلامرضا احمدي، متخصص پزشكي هسته‌اي، دانسيتومتري را اندازه‌گيري تراكم ماده معدني استخوان عنوان كرده و مي‌گويد: به دليل ارتباط مستقيم بين پوكي استخوان و شكستگي، انجام دانسيتومتري جهت تعيين ميزان طبيعي ماده معدني استخوان پيشنهاد مي‌شود.

وي با بيان اين كه دانسيتومتري روشي بي‌ضرر براي تشخيص زودرس پوكي استخوان است، توصيه مي‌كند: قبل از ابتلا به اين بيماري، زنان بالاي 45 سال و مردان بالاي 55 سال، حتي بدون داشتن علائم پوكي استخوان اين تست را انجام دهند تا در آينده دچار شكستگي استخوان نشده و متحمل هزينه‌هاي سرسام‌آور و درد روحي و جسمي ناشي از اين بيماري نشوند.

اين پزشك متخصص، سنجش استخوان را براي زنان يائسه، بويژه كساني كه زودتر دچار يائسگي مي‌شوند، بيماران ديابتي، پيوند كليوي، تالاسمي ماژور، افرادي كه به مدت طولاني از كورتيكواستروئيدها استفاده كرده‌اند، بيماراني كه به علل مختلف دچارشكستگي شده و افرادي كه در سنين بالاتر به سر مي‌برند، ضروري عنوان كرد.

احمدي با ذكر اين مطلب كه هزينه انجام سنجش تراكم استخوان به مراتب كمتر از هزينه درمان استئوپروز (پوكي استخوان) است، تصريح مي‌كند: اين مبلغ بسته به نوع و مرحله بيماري در افراد مختلف متفاوت بوده و به طور تقريبي هزينه‌اي معادل 26 هزار تومان مورد نياز مي‌باشد.

وي ادامه داد: در صورتي كه ميانگين بين 5/2 تا 1 باشد، فرد دچار استئوپني و كمبود استخوان و در ميانگين‌هاي بالاي 5/2 مبتلا به استئوپروز بوده و در معرض شكستگي قرار دارد.

عوارض

دكتر ستاره، شكستگي را مهم‌ترين عارضه پوكي استخوان مي‌داند و مي‌گويد: در استئوپروزهايي كه در سنين بالا رخ مي‌دهد، اولين شكستگي در ناحيه لگن، در 30 - 25 درصد موارد منجر به مرگ بيمار خواهد شد. وي اظهار مي‌كند: 50 درصد اين گروه نيز با وجود درمان، طي يك سال پس از شكستگي جان خود را از دست مي‌دهند كه اين آمار، رقم بالايي به حساب مي‌آيد. اين ارتوپد متذكر مي‌شود: چنانچه فردي از ارتفاعي كمتر از سطح بدن خود سقوط كند و دچار شكستگي شود، قطعا به پوكي استخوان مبتلا مي‌باشد.

درمان

يك جراح و متخصص ارتوپدي، استخوان را بافت پويا و دائما در حال ساخت‌وساز و تخريب معرفي و تصريح مي‌‌كند: هدف از درمان استئوپروز، كاهش پروسه تخريب نسبت به ساخت‌وساز و منطقي كردن شيب كاهش تراكم استخوان مي‌باشد.

اميني درخصوص درمان علائم استئوپروز از طريق فيزيوتراپي اظهار مي‌كند: چنانچه استخوان‌ها در اثر پوكي دچار شكستگي شده و محدوديت حركتي پيدا كرده باشند، با انجام ورزش‌هاي مناسب همچنين با بهره‌گيري از فيزيكال‌تراپي، الكتروتراپي و مكانوتراپي، دامنه حركتي مفاصل به حالت نرمال بازگردانده شده و از دفرميته آنها جلوگيري مي‌كند.

وي مي‌افزايد: فيزيوتراپي موجب كاهش درد و جلوگيري از پيشرفت بيماري مي‌گردد. در سنين بالاي 40 سال نيز كاهش درد و بازگشت دامنه حركتي مفاصلي كه محدوديت يافته‌اند، از طريق درمان امكان‌پذير مي‌باشد. اميني با ذكر اين مطلب كه استئوپروز در سنين بالاي 65 سال قابل درمان نيست، ابراز مي‌كند: در افرادي كه به ميزان زيادي داروي كورتون مصرف كرده‌اند، پوكي استخوان قابل درمان نمي‌باشد؛ اما دفرميته‌هاي مفاصل قابل رفع است.

وي هر دوره فيزيوتراپي را شامل 10 جلسه عنوان مي‌كند و مي‌گويد: طول دوره درمان با توجه به ميزان پيشرفت بيماري و تشخيص پزشك متفاوت مي‌باشد. سازمان بهداشت جهاني، سال‌هاي 2000 تا 2010 را دهه استخوان و مفاصل ناميده است و مي‌گويد: اين اقدام بيانگر آثار و تبعات ويرانگر و خطرزاي پوكي استخوان مي‌باشد كه عنوان «اپيدمي خاموش قرن» را نيز به خود گرفته است.

براساس تغييرات سال‌هاي اخير در ميزان اين بيماري در نقاط مختلف دنيا، پيش‌بيني مي‌شود اين بيماري در 60 سال آينده، در بعضي مناطق كه شيوع كمتري داشته، روبه افزايش خواهد گذاشت و برعكس مثلا امروزه آمريكاي شمالي و اروپا، نيمي از موارد شكستگي مفصل ران را در افراد مسن شامل مي‌شوند، با اقدامات پيشگيرانه‌اي كه در حال حاضر روي دختران جوان متمركز شده است، تا سال 2050 اين ميزان قابل كاهش به يك‌چهارم مي‌باشد. اين در حالي است كه پيش‌بيني مي‌شود در آسيا و آمريكاي لاتين، شيوع پوكي استخوان همچنان روبه افزايش باشد.

میوه

اين 4 ميوه دوست داشتني

جام جم آنلاين: مصرف روزانه سيب ‌به عنوان ميوه‌اي سرشار از انواع ويتامين و مواد معدني، در كاهش فشار خون و تقويت فكر و‌ ‌انديشه نيز موثر است.همچنين موز منبعي از سروتونين و ويتامين ب 6 ‌‌و ‌پتاسيم به شمار مي‌رود. اين‌ ‌ميوه علاوه بر اثرات آرام‌بخش، در كاهش ‌فشارخون و مهار تشكيل لخته هم نقش دارد.‌ ‌همچنين مصرف موز نارس به علت ‌وجود نشاسته مقاوم به هضم و قند كمتر، براي بيماران‌ ديابتي توصيه مي‌‌شود.

زردآلو به عنوان يكي از‌ ‌ميوه‌‌هاي تابستاني، حاوي كلسيم، فسفر، پتاسيم، آهن و ويتامين‌ A ‌است كه مصرف روزانه آن‌ براي درمان كم خوني مناسب ‌است.

گلابي هم حاوي ويتامين B ،A ،‌C ، آهن، ‌كلسيم، منگنز، كبالت و ‌پتاسيم بوده و به علت تحريك ترشح بزاق به هضم غذا كمك‌ ‌مي‌كند.‌

سيب، سرشار از انواع‌ ‌ويتامين‌، مواد معدني مانند آهن، ‌منيزيم، كلسيم، پتاسيم، تانن و فيبر است. مصرف روزانه اين ميوه ‌علاوه بر اثرات آرام‌‌بخش در كاهش فشار خون و تقويت فكر و‌ ‌انديشه نيز موثر است.

غذا

وقتي كم‌خوري يك بيماري مي‌شود

وسواسي به نام كاهش وزن

جام جم آنلاين: آيا مي‌توانيد فكرش را بكنيد كه تلاش براي داشتن اندامي‌ متناسب با كاهش وزن و اجراي يك برنامه ورزشي پيگيرانه مي‌تواند شما را به داشتن نوعي وسواس فكري يا به بيان ديگر كم‌خوري عصبي دچار كند؟ متاسفانه آمار دقيقي از ميزان مبتلايان به كم‌خوري عصبي در كشورمان در دست نيست، ولي مسلما تعداد اين افراد بدون آن‌كه حتي بسياري از بيماري خود مطلع باشند، طي سال‌هاي اخير رو به افزايش است.

با اين حال جالب است بدانيد كه در آمريكا 10 ميليون نفر به مشكلات تغذيه‌اي دچار هستند كه 5 تا 10 درصدشان جان خود را از دست مي‌‌دهند كه مسلما تعدادي از آنها مبتلا به آناركسيا هستند. در واقع آناركسيا يا كم‌خوري عصبي، بيماري‌اي در زمره اختلالات رفتاري طبقه‌بندي مي‌شود و يكي از اصلي‌ترين رفتارهاي ايجادكننده آن، رژيم گرفتن قلمداد شده كه امروزه بخصوص در ميان خانم‌ها بسيار باب شده است. البته منظور ما داشتن رژيم غذايي مناسب با شرايط فيزيكي و تحت نظر يك متخصص تغذيه نيست.

اين روزها ديگر مفهوم اعتياد از مباحث آشنايي چون موادمخدر، سيگار و مشروبات الكلي بسيار فراتر رفته و مقوله‌هايي چون اعتياد به پرخوري، كم‌خوري، خوابيدن و حتي اعتياد به كامپيوتر و اينترنت و حتي ورزش را نيز در بر گرفته است. در واقع بروز بيماري‌هاي روحي رواني چون آناركسيا يا كم‌خوري عصبي، بوليميا يا پرخوري عصبي و بتازگي هم اعتياد به ورزش بخصوص در جوامع غربي رو به افزايش است. شايد برايتان جالب باشد بدانيد افرادي كه دچار اعتياد به ورزش هستند، هر روز چندين ساعت ورزش مي‌كنند و متوجه نيستند كه اين امر غير طبيعي است. معمولا معتادان به ورزش كساني هستند كه هيچ وقت از اندام خود احساس رضايت نمي‌كنند و دلشان مي‌خواهد هميشه لاغر باشند. البته نبايد دچار اشتباه شويد،30 دقيقه پياده‌روي روزانه و رعايت تعادل در مصرف غذا نه تنها بيماري تلقي نمي‌شود، بلكه از مباني حفظ سلامت روحي و جسمي‌ است.

پرخوري ناشي از افسردگي

ابتدا به پرخوري‌هاي عصبي كه معضل بسياري از افراد چاق است، اشاره مي‌كنيم. بسياري از ما زماني كه دچار يك بحران روحي مثل اضطراب يا افسردگي يا خشم مي‌شويم، براي جبران اين حالات ممكن است دست به رفتارهاي مختلف بزنيم. پرخوري و حمله كردن به غذاها، يكي از همين رفتارهاست. اين پرخوري تا حدي است كه فرد را به سوي شرايط نامساعد وزن و از بين رفتن حالت ايده‌آل اندام مي‌برد. پرخوري اين افراد ممكن است تا حدي باشد كه هر دو ساعت يك بار به سراغ انواع خوراكي‌ها بروند.

ميل اين افراد به غذاهاي شيرين و پركالري مثل بستني و كيك بيشتر است، اما به جاي اين‌كه آنها گرايش خاصي به يك غذاي مشخص داشته باشند، عدم تعادل در خوردن در مورد همه غذاها در آنها صدق مي‌كند و فقط شامل غذاهاي پرچرب و پركالري نمي‌شود. البته خوردن بيش از حد اين افراد معمولا دور از چشم ديگران و به صورت پنهاني است، زيرا آنها معمولا بعد از خوردن، احساس شرمندگي كرده و درصدد پنهان كردن اين رفتار ناپسند خود هستند. خوردن در اين افراد تا حد ناراحتي و درد شكم ادامه مي‌يابد. ممكن است فشارهاي رواني مانند اضطراب و استرس و خشم با پرخوري به طور موقت كاهش يابد، اما به طور دائم برطرف نشده و حتي ممكن است روال بدتري به خود بگيرد.

از عوارض خطرناك اين بيماري مي‌توان به پارگي‌هاي مري، فتق معده و بي‌نظمي‌هاي قلبي اشاره كرد. به منظور كمك به اين بيماران، تشويق و حمايت خانواده و اطرافيان براي انتخاب يك رژيم غذايي مطلوب و مناسب و كمك پزشكان با تجويز داروهاي مربوط به اشتها و داروهاي آرامبخش مي‌تواند مفيد و ارزنده باشد.

بي رحمي‌با شكم گرسنه

گفته مي‌شود در رم باستان كه ملت بيكار بودند و حقوق شهروندي مي‌گرفتند، غذا خوردن و حمام‌كردن، از تفريحات پرطرفدار بود. مراسم خوردن غذا گاهي 3 تا 4 ساعت طول مي‌كشيد و برده‌ها ظرف‌هاي مسي را پيش اربابان چاق خود مي‌بردند تا آنها با باز گرداندن تعمدي غذا، معده را براي خوردن دوباره آماده كنند.بواسطه همين موضوع از سال 1977 بيماري بوليما شناخته شد.

در واقع بولميا يك بيماري رواني است و نام آن از ريشه يوناني كلمه به معني گرسنگي حريصانه گرفته شده است و به حالت عجيبي گفته مي‌شود كه فرد با ميل و شدت فراوان شروع به غذا خوردن مي‌كند و بعد بسرعت به علت عذاب وجدان و ترس و دلهره از چاق شدن، بدن را وادار به دفع غذايي مي‌كند كه تازه بلعيده است.

بي‌اشتهايي عصبي، اختلالي است كه در آن فرد علي‌رغم گرسنگي هيچ رغبتي به خوردن غذا ندارد

جالب آن‌كه سوءتغذيه، اختلال املاح بدن، بيماري دندان و لثه، آسيب‌ديدن صدا، زخم معده، التهاب پوست، مشكلات كبد و كليه، تشنج، كم‌خوني، عقيمي ‌و افسردگي، فقط بخشي از عوارض اين بيماري هستند. در 10 درصد موارد، بولميا مي‌تواند حتي منجر به مرگ شود.

با اين حال آناركسيا ازاين بيماري هم وخيم‌تر است، چرا كه اين بيماري حالتي است كه فرد طي آن حالش از هرچه غذاست به‌هم مي‌خورد و به هيچ‌وجه اشتها به غذا ندارد و وعده‌هاي غذايش بسيار محدود است. در واقع بيمار آناركسيا، كسي است كه وزنش حداكثر 85 درصد وزن طبيعي است.

اشتها ندارم!

جالب است بدانيد كه پرخوري يا كم خوري، گاهي منبع فيزيولوژيك ندارد و فقط در نتيجه اضطراب و استرس در فرد ايجاد مي‌شود. بي‌اشتهايي و پرخوري عصبي اغلب در نوجوانان و زنان رخ مي‌دهد. دليل ايجاد اين دو اختلال، وسواس فكري بيمار نسبت به افزايش وزن است. اگر علي‌رغم گرسنگي رغبتي به خوردن غذا نداريد، اين مساله را جدي بگيريد؛ چون ممكن است مبتلا به بي‌اشتهايي عصبي باشيد.

شايد شما هم توجه كرده باشيد كه براي جوانان نسل امروز داشتن اندام باريك و لاغر از لحاظ زيبايي ديگر يك ارزش تلقي مي‌شود كه شايد بتوان آن را نتيجه تبليغات بي‌شمار براي لاغر شدن با قرص‌هاي لاغري، مكمل‌هاي رژيمي‌ و انواع وسايل لاغري دانست. با اين حال مشكل اصلي اينجاست كه بسياري از نوجوانان، حتي آنهايي كه وزن عادي دارند، با هراس از چاقي، به رژيم‌هاي لاغري و كاهش وزن روي مي‌آورند. در حقيقت بي‌اشتهايي عصبي، اختلالي است كه در آن فرد علي‌رغم گرسنگي، هيچ رغبتي به خوردن غذا ندارد. اين ناهنجاري رواني كه مشخصه آن ناسازگاري و رويگرداني از غذاست، باعث ايجاد يك محدوديت عمده نسبت به غذا مي‌شود.

افراد مبتلا به بي‌اشتهايي عصبي در روز كمتر از 600 كالري دريافت مي‌كنند علاوه بر آن از طريق ورزش اضافي و شيوه‌هاي غيرمتعارف وزن خود را كمتر مي‌كنند. افراد مبتلا به بي‌اشتهايي عصبي نسبت به فرم ظاهري‌شان بسيار حساس هستند و حتي هنگامي‌ كه به طرز خطرناكي لاغر شده‌اند، خود را چاق تصور مي‌كنند. به نظر مي‌رسد اين افراد بايد حتما با يك روان‌شناس مشورت كنند.

عوارض جبران‌ناپذير

سوء تغذيه، پوكي استخوان، اختلال در ميزان آب و الكتروليت‌ها، بي نظمي‌ و كاهش ضربان قلب، يبوست، كم خوني، ريزش مو يا نرم و ظريف شدن بيش از حد مو، خشن شدن پوست، رويش موي كرك مانند در صورت و تنه، بي قراري و فعاليت بيش از حد، افسردگي و انزواي اجتماعي، اختلالات مغزي، اِدِم (ورم)، كاهش غيرطبيعي درجه حرارت بدن، كاهش فشار خون و سنگ كليه و... از عوارض بعضا جبران ناپذير كم‌خوري‌هاي عصبي هستند. مسلما خواب منقطع و پراكنده، اشتهاي به هم ريخته (كم اشتهايي و پراشتهايي)، اختلال يا پراكندگي در فعاليت‌هاي ذهني و افسردگي از علايم رايج اين بيماري هستند كه بر فعاليت اجتماعي فرد نيز به مرور تاثير منفي مي‌گذارند.

درماني كه از خودتان شروع مي‌شود

به طور كلي رفتار و شخصيت هر فرد متاثر از محيط اطراف و نوع تربيت خانوادگي اوست. بخصوص خانواده عامل بسيار مهم و اساسي در شكل گرفتن شخصيت فرد است.

همچنين تشويق خانواده به اين‌كه فرد از مقدار غذاي كم شروع كرده و سطح رژيم غذايي خود را به حد مطلوبي برساند، همچنين ارائه پاداش از سوي والدين و ساير اطرافيان، از ديگر اقدامات كمك كننده براي اين افراد است. مسلما درمان هر نوع اختلال رفتاري با ايجاد و تقويت روحيه اعتماد به نفس امكان‌پذير است. البته روش‌هاي درماني مثل گياه درماني كه با طبيعت بدن انسان سازگار است، با تجويز و مشورت پزشك متخصص در مورد افسردگي‌هاي جدي‌تر نيز مي‌تواند موثر باشد. در هر صورت و با هر نوع روش كاملا مشخص است كه تمايل خود فرد به درمان و بهبود وضعيت ايجاد شده، عامل اصلي معالجه اوست.